بیوگرافی ساختمان ویران شده پلاسکو (نبود مدیریت یکپارچه در مهندسی ایمنی یا مدیریت HSE)


زنگ خطری که مدت ها پیش به صدا در آمده بود و اخباری که  از یک خلاء جدی در ایران دارد و آن نبود مدیریت یکپارچه در مهندسی ایمنی یا مدیریت HSE است.

خبر تاسف بار : یکی از قدیمی ترین ساختمانهای فروش پوشاک تهران ( پلاسکو)  در آتش سوخت و فروریخت.

این ساختمان که در سال ۱۳۳۹ ساخته شده بود پس از ۵۶ سال، در روز پنج‌شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۵ بر اثر آتش‌سوزی فرو ریخت وتمام واحدهای تجاری در آن نابود شد.

پلاسکو قدیم

 

 

علت حادثه در دست بررسی است ولی احتمال اینکه به دلیل استفاده زیاد از آب برای اطفای حریق و سنگین شدن وزن ساختمان و سست شدن ستون ها و تیر های فلزی در اثر آتش سوزی، باعث ریزش ساختمان شده است وجود دارد.
تا کنون سیم کشی های نا امن در این ساختمان  علت اصلی شعله ور تر شدن آتش در این ساختمان معرفی شده است.
وجود لباسها در راهروها و طبقات ساختمان چیده شده به طور مداوم آتش در حال انتقال به بخشهای دیگر ساختمان را موجب شده است.

از این ساختمان ۱۷ طبقه به‌عنوان اولین ساختمان مرتفع و مُدرن ایران یاد می‌شود.

ساختمان پلاسکو،‌ در ضلع شرقی چهارراهی بود که به آن استانبول می‌گویند؛

منطقه‌ای که در دهه‌های چهل و پنجاه قلب تجارت و دیپلماسی و البته خوش‌گذرانی و تفریح در تهران بوده است.

برج پانزده طبقه‌ای که اولین ساختمان با اسکلت فلزی در تهران بود و دومین ساختمان بلندی که در آن آسانسور وجود داشت،‌ با سرمایه حبیب‌الله القانیان ساخته شد.

Habib_elghanian (1)

حبیب‌الله اِلقانیان  (۱۲۸۸-۱۳۵۸) رئیس انجمن کلیمیان تهران و سرمایه‌دار بزرگ یهودی ایرانی بود.

القانیان یکی از نخستین غیر نظامیان و نخستین یهودی اعدامی پس از انقلاب بود. وی در روز ۲۷ بهمن ۱۳۵۷ در تهران بازداشت شد و در بهار ۱۳۵۸ در زندان قصر، توسط صادق خلخالی اعدام شد.

 

ساختمان پلاسکو در دهه ۴۰ وجه تسمیه ساختمان پلاسکو این است که آقای القانیان اصلا مالک کارخانه پلاسکو بود که از جمله مصنوعاتش ظرف‌های ملامین و پلاستیک بوده است.

تکمیل ساختمان از سال ۳۹ تا ۴۱ طول کشید و وقتی که سر برآورد،‌ در تمام تهرانی که آن روزها حدود دو میلیون نفر جمعیت داشت دیده می‌شد.

بازار شیک و مدرنی که ۲۹ هزار متر مربع زیربنا داشت،‌ با یک طبقه زیر زمین که حوض و صندلی‌هایی برای نشستن و وقت‌گذرانی در آنها قرار گرفته بود، ‌جای مناسبی برای خرید کردن بود و با بقیه مغازه‌ها و بازارهای سنتی فرق داشت؛ یکی از اولین تجربه‌های ایرانی‌ها از «مرکز خرید» مدرن.

آقای البرزپور از مغازه‌دارهای قدیمی این بازار است. او می‌گوید از همان سال ۴۱ کارش را اول در طبقه دوم شروع کرده است؛ زمانی که تنها بیست و چند سال داشت: «وقتی این بازار راه افتاد،‌ سال‌های اول فقط سرقفلی طبقه منهای یک و همکف فروخته شده بود.

شاید ۶۰ درصد کسانی که به این ساختمان آمدند قدیمی‌ها و استخوان‌دارهای بازاری بودند، اما آن ۴۰ درصد دیگر، جوان بودند و کاسبی‌شان را اینجا راه انداختند.»

این فروشنده قدیمی ادامه می‌دهد: «اوایل ساختمان این‌طور نبود، در طبقه اول،‌ همین مغازه‌ای که ما الان در آن هستیم و از باقی واحدهای تجاری اینجا بزرگ‌تر است،‌ به همراه بیشتر واحدهای تجاری طبقه اول متعلق به سینمادارها بود و کسانی که فیلم پخش می‌کردند.

دفتر تهیه‌کننده فیلم گنج قارون همین واحدی بود که الان دست من است. بعد، کم‌کم تمام مجتمع را تولیدکننده‌ها و فروشنده‌های پوشاک گرفتند.» پیدا کردن کسی که آن زمان‌ها در اینجا کار کرده باشد،‌ آن‌قدرها راحت نیست. الان بیشتر مغازه‌ها مرکز پخش هستند و کمتر تولیدی لباسی از سال‌های دور در برج باقی مانده است،‌ اما اطراف خیابان منوچهری،‌ کمی بالاتر از برج پلاسکو،‌ در یکی از سمساری‌های پرت افتاده یکی از کارگرهایی را که در دهه پنجاه در یک تولیدی برج پلاسکو کار می‌کرد، پیدا کردم که از خاطره آن روزها هنوز به خوبی یاد می‌کند: «من کارگر یکی از این تولیدی‌ها بودم،‌ با ماشین‌های برش ژاپنی پارچه‌ها را می‌بریدند،‌ و کارگرها دوزندگی می‌کردند.

پلاسکو دیروز

آن موقع مزد کارگر ساده روزی ۱۲ تومان بود ولی به من هفته‌ای ۱۵۰ تومان پول می‌دانند؛ آن هم وقتی که بلیت امجدیه ۲ تومان بود و با ۳ تومان می‌شد یک غذای خوب در یکی از رستوران‌های خوب این اطراف خورد، یا حتی در رستوران خود برج.» طبقه آخر برج پلاسکو،‌ تا همین چند سال پیش،‌ یک رستوران سلف‌سرویس بوده است؛ جایی که از آن یک راه‌پله به پشت‌بام می‌رفت. می‌گویند در همین برج چند نفری از این راه خودکشی کرده‌اند.

آقای البرزپور هنوز این خاطره‌ها را به یاد دارد: «در آن سال‌های خیلی دور،‌ سه – چهار نفر در این برج خودکشی کردند. یک نفر خودش را از پنجره یکی از طبقه‌ها به پارکینگ پشتی انداخت،‌ دو نفر خودشان را از همین کریدورها به طبقه منهای یک پرت کردند و کنار حوض مُردند،‌ یک نفر هم از راه‌پله کنار رستوران خودش را به پشت‌بام رساند و به پیاده‌رو پرید.»

امروز بعد از پنجاه و چند سال، اثری از خانواده القانیان در اداره برج پلاسکو نیست. کاسب‌های قدیمی پلاسکو می‌گویند آقای القانیان کمی قبل از انقلاب،‌ برج را به کسی دیگری به نام آقای پرویزیان واگذار کرده بود. اندکی بعد از انقلاب اما ملک به نفع بنیاد مستضعفان مصادره شد،‌ حالا هم مالکیت تک‌تک واحدها به صورت خصوصی متعلق به سرقفلی‌داران و کاسب‌هاست و اجاره واحدهای تجاری به مالک برج پرداخت می‌شود؛ اجتماع بوتیک‌های گران‌قیمت لباس‌های مردانه، عمده‌فروشان و تولیدکننده‌های پیراهن و شلوار مردانه و البته نام‌های بزرگ تجاری. طبقه منهای یک هنوز هم همان حوض‌های بزرگ آبی را دارد، کف آن هم پر از ته سیگار و ته چک و کاغذ یادداشت است،‌ با فواره‌هایی که ارتفاعشان تا طبقه سوم ساختمان می‌رسد.

پلاسکو

بازار پلاسکو، نه شلوغی خیابان‌هایی که تبدیل به پاساژ شده‌اند را دارد و نه صدای همهمه و هوای گرفته. به لطف سقف بسیار بلند مجتمع و طراحی دایره‌وارش گردش و دیدن ویترین بوتیک‌ها بسیار آسان است. در راهروها هم صندلی‌هایی برای نشستن وجود دارد که فضای تجاری را انسانی می‌کند. طبقه‌های پایین بیشتر خرده‌فروش هستند. تعداد آدم‌هایی که هم در راهروها دیده می‌شوند، بیشتر است. مردان جوان،‌ زوج‌ها و خانواده‌هایی که برای خرید آمده‌اند.

با اینکه برج پلاسکو ساختمانی است که استانداردهای بازار سنتی در ایران دهه ۴۰ را تغییر داد،‌ اما بازارهای کاربردی ایرانی را نیز در خودش قبول کرد. می‌گویند بخش عمده حمل و نقل بار حتی در پنج طبقه اول که بیشتر خریداران عادی در آن‌ها رفت و آمد می‌کنند با چرخ انجام می‌شود. یادگاری‌های بازار تهران را می‌شود در همه طبقه‌های پلاسکو دید. ۵۹۰ واحد تجاری برج را بیشتر فروشنده‌های جوان می‌گردانند.شغلشان یا بوتیک‌داری است یا فروشنده تولیدی هستند. اغلب آنها از تاریخ این ساختمان بیشتر از اینکه «مالک اینجا یک یهودی سرمایه‌داری بود که اعدامش کرده‌اند»، چیزی نمی‌دانند.

از طبقه پنجم به بعد، دنیای دیگری در پلاسکو شروع می‌شود. این بخش ساختمان، کوچک‌تر است و خبری از راهروهای به هم پیوسته نیست. برای رسیدن به این بخش ساختمان، هرچند راه‌پله هم هست اما باید از آسانسور استفاده کرد. اینجا یکی دیگر از بازمانده‌های تاریخی ساختمان را می‌شود دید؛ کارمندهای آسانسور با شیفت‌هایی که هر شش ساعت تغییر می‌کند،‌ نشسته یا ایستاده، از آدم‌ها می‌پرسند که در کدام طبقه کار دارند و دکمه‌ها را برای آنها فشار می‌دهند. یکی‌شان می‌گوید: «اگر من اینجا نباشم ظرف دو روز آسانسور را خراب می‌کنند.

روزی ۱۰ هزار نفر با این آسانسورها بالا و پایین می‌روند‌،‌ نمی‌شود کسی مراقبشان نباشد». روی آسانسورها هم با تاکید نوشته‌اند «برای حمل بار استفاده نشود». مردهایی که با آسانسور در طبقه‌هایی بالایی برج رفت و آمد می‌کنند، خیلی‌هایشان یکدیگر را می‌شناسند؛ یا فروشنده هستند یا کاسب‌هایی که از این ساختمان جنس مغازه‌شان را تهیه می‌کنند. برای بیشتر آنها دیدن یک خانم در اینجا عجیب است. می‌گویند «محیط، مردانه است».

در طبقه‌های بالایی،‌ خبری از اسم‌های عجیب و دکورهای خوش آب و رنگ روی ویترین مغازه‌ها نیست. در هر طبقه کاغذ راهنمایی نصب شده است که مشتری‌ها را به سمت تولیدی‌هایی که سراغشان آمده‌اند راهنمایی می‌کند. راهروها هم پر است از کیسه‌های پلاستیکی بزرگ با آدرس شهرهای دور و نزدیک و جعبه‌هایی که قرار است برای کاسب‌ها ارسال شود و تولیدکننده‌هایی که می‌گویند «از آدرس روی کارتون‌ها عکس نگیرید».

با اینکه در راهروهای برج پلاسکو خبری از علامت‌های «سیگار نکشید» نیست،‌ اکثر فروشنده‌ها برای اینکه مغازه‌هایشان بوی سیگار ندهد،‌ یا کنار پنجره‌های کوچک دو طرف راهروها تجمع می‌کنند یا هم‌نفس مغازه‌دارهایی می‌شوند که در واحدشان پنجره‌ای رو به هوای آزاد دارند. هر طبقه بسته به تعداد واحدهای تجاری‌اش،‌ یک یا دو نماینده در مجمع ساختمان دارد.

در نهایت، با انتخابات، مدیر ساختمان را تعیین می‌کنند و میران شارژ و هزینه‌های جاری ساختمان را برنامه‌ریزی می‌کنند. در راه‌پله‌هایی که به سبک چند ده سال پیش هنوز موزاییکی است با لبه‌های فلز کوبی شده، کنار سطل آشغال‌های بزرگ در پاگردها،‌ آگهی تهیه لوازم خیاطی،‌ دکمه و مادگی و چیزهای دیگر را می‌شود دید؛ در کنارش، آگهی‌های فروش سرقفلی و مالکیت واحدهاست. سر و صدای این واحدها بیشتر دور همی مردانه کاسب‌های بدون مشتری است که بازی می‌کنند یا در حال تبادل خبرهای روز با یکدیگر هستند. حرف‌هایشان با تلفن اغلب درباره چک و رسیدن موعدها و گلایه از بدقولی است.

مثل همه بازارهای دیگر، می‌شود صدای بعضی‌ها که استرس بیشتری دارند و نگران رسیدن تاریخ‌ها و نرسیدن پول‌ها هستند را تشخیص داد. بعضی مغازه‌دارها هم در قسمت خلوت‌تر برج، صدای موسیقی پاپ را بلند می‌کنند و دو سه تایی چای می‌خورند و از کسادی بازار گله می‌کنند. از نمای سپید و قرمز سال‌های دور برج پلاسکو و مجسمه عظیم «کانادا درای» نارنجی که برای تبلیغ روی برج پلاسکو نصب کرده بودند،

آتش+نشانان+در+پلاسکو پلاسکو امروز 2 پلاسکو امروز

 

 

حالا فقط از تمام این تاریخ و مصاحبه و افرادی که آنجا بودند و قدمتی که این ساختمان داشت تنها خاطرات و ویرانه و خرابه ای بیش نمانده، خروارها لباسی که زیر آوار مانده دکورهای آنچنانی ،سرمایه و اندوخته کاسبه و گاو صندوق های مغازه ها هم و همه زیر آور وآتش دود شد رفت هوا طوری که گویا از اول همچین ساختمانی نبوده است.

 

پلاسکو امروز 3

بارها به ساخت و ساز  اصولی و نظارت شهرداری و دستگاه های نظارتی اخطار داده ایم این بار هم دستورالعمل آتشنشانی حفاظت از ساختمانها در برابر حریق را باز هم برای یادآوری مسئولان قرار میدهیم.

فهرست

مقدمه
تعاریف
ضوابط ایمنی محوطه و محوطه سازی
ضوابط مربوط به تاسیسات و طراحی موتور خانه
ضوابط ایمنی در اجرای آسانسور و پله های برقی
ضوابط مربوط به استفاده از نمای شیشه ای و یا سنگ، جان پناه و نورگیرها
ضوابط طراحی پله عمومی و پله فرار (اضطراری) و راههای خروج
ضوابط مربوط به طراحی سیستم آب آتش نشانی
سیستم کشف و اعلام حریق
خاموش کننده های دستی
چک لیست طراحی ایمن سازی ساختمانهای مسکونی در برابر حریق

به نام خدا 
مقدمه :
آتش سوزی حادثه ناگواری است که هر روزه بسیاری از ساختمانها اعم از مجتمع های مسکونی، اداری، کارخانجات و… را به کام خودمی کشد و گسترش آن همگام با گسترش صنعت و شهرسازی پیش می رود.
از سوی دیگر رشد جمعیت و مهاجرت به شهرها باعث گسترش شهر و روی آوردن افراد به ساختمانهای بلند و متراکم می گردد. یک حادثه آتش سوزی در چنین ساختمانهایی می تواند عواقب وخیم و خسارات جانی فراوانی را به همراه داشته باشد. آمارهای منتشر شده از سوی مراکز ذیصلاح حاکی از آن است که سالانه مقادیر فراوانی از سرمایه های کشور بر اثر سوانحی از قبیل سیل، زلزله و آتش سوزی از بین می رود و به موازات آن رقم عمده ای از نیروهای انسانی و امکانات کشور جذب مناطق آسیب دیده می شود که به بازسازی فوری نیاز دارند، و انسانهای بیگناهی که در این گونه حوادث جان خود را ازدست می دهند، قسمت غیرقابل جبران این
حوادث را تشکیل می دهند.
علاوه بر آن زندگی شهری به شیوه امروزی به خصوص در شهرهایی که اغلب بدون رعایت مقررات ایمنی گسترش یافته اند باعث بروز مشکلات، تغییرات و تحولات اساسی در الگوهای کار و زندگی انسانها گردیده است.
رواج استفاده از مصالح و وسایل سوختنی، وسعت و ارتفاع بیش از پیش بناها و بسیاری از عوامل دیگر، جملگی باعث افزایش ضریب خطر و متعاقب آن آتش سوزی وگسترش خطرات در ساختمانها شده است. درعین حال با نگاهی به شاخصهای رشد و توسعه اقتصادی می توان دریافت که سرمایه گذاری در بخش مسکن همواره سهم چشمگیری از تولید ناخالص ملی کشور را به خود اختصاص داده و مسئله ایمنی بناها چه از نظر ابعاد فرهنگی و اجتماعی و چه از دیدگاه حفظ سرمایه های ملی کشور از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
از اینرو به استناد تبصره ۱۴ ذیل ماده ۵۵۵ قانون شهرداریها و همچنین مبحث سوم از مقرارت ملی ساختمان (حفاظت ساختمانها در مقابل حریق) و با توجه به مسئولیت سازمان آتش نشانی در برنامه ریزی جهت ایمن سازی ساختمانها در برابر حریق، ضوابط ارائه شده در این دستورالعمل با در نظر گرفتن موارد فوق شامل ساختمانها با شرایط ذیل می باشد:
۱-    ساختمانهای با حداقل شش سقف.
۲-    ساختمانهای با حداقل ده واحد در مجموع.
۳-     ساختمانهای با تعداد واحد کمتر از ده واحد وزیر بنای حداقل ۲۰۰۰ مترمربع.

تعاریف :
۱- مجتمع مسکونی :
هر فضای محصورکه شامل یک یا تعددای بلوک مسکونی باشد.
۲- فضای مانورعملیاتی :
به فضاهایی اطلاق می گردد که امکان حرکت، چرخش و اجرای عملیات خودروهای سنگین آتش نشانی درآن میسر باشد.
۳- سیستم اعلام حریق عادی:
هر نوع سیستم کشف و اعلام حریق که دارای زون بندی های مختلف بوده و جهت تعیین مکان دقیق حریق امکاناتی نداشته و تنها می توان از طریق چراغهای نشانگر (LED) از محل وقوع حریق مطلع گردید.
۴- سیستم اعلام حریق آدرس پذیر:
هر نوع سیستم کشف و اعلام حریق که دارای زون بندی های مختلف بوده و جهت مشخص نمودن مکان دقیق هر یک از اجزاء سیستم و نیز مکان وقوع حریق دارای امکاناتی از قبیل آدرس دهی می باشد.
۵- ضد جرقه:
هر نوع موتور یا وسیله الکتریکی که در هنگام قطع و وصل جریان برق دارای تجهیزاتی بعنوان خفه کن جرقه باشد.
۶- سیستم تر:
این نوع سیستم اطفاء حریق همواره به یک منبع ذخیره تامین دائم آب آتش نشانی متصل بوده و درون سیستم لوله کشی، آب موجود می باشد و با استفاده ازهر یک از سرنازلهای متصل به شیلنگهای نواری یا لاستیکی، پمپ های مختص به این سیستم بصورت اتوماتیک بکارافتاده و آب مورد نیاز در سر نازلها را فراهم می نماید.
۷- سیستم خشک:
این سیستم مختص آتش نشانی است که از خارج از مجموعه بوسیله خودروهای عملیاتی اقدام به انتقال آب به درون این سیستم نموده و آب مورد نیاز در جعبه های F را فراهم می نمایند.
۸- جعبه های F:
این جعبه ها درون تصرف طراحی وتعبیه می گردد و دارای شیلنگ، قرقره، شیرفلکه، کوپلینگ و سرلوله سه حالته می باشند.
۹- لوله های نواری:
لوله ساده و متداول آتش نشانی است که از الیاف مصنوعی ساخته شده و داخل آن بوسیله لاستیک یا لاستیک مصنوعی و مشابه آن آستردار شده است. و لایه خارجی آن توسط پارچه ای از جنس الیاف مصنوعی پوشیده شده و از داخل و خارج در برابر حرارت، جذب مواد آلاینده و سایش مقاوم می باشد.
۱۰- طول لوله های نواری:
دراستاندارد BS (انگلستان) طول لوله های نواری ۱۵، ۱۸، ۲۵، ۳۰، ۳۶۶ متر پیشنهاد شده است که درکشور انگلستان طول شیلنگهای مورد استفاده درآتش نشانیها ۲۵ متر و در کشور ایران ۲۰ متر می باشد.
۱۱- قطر لوله های نواری آتش نشانی:
لوله های نواری مورد استفاده در آتش نشانیهای ایران معمولا ۱/۵” و ۲/۵” می باشد.
۱۲- لوله های لاستیکی:
لوله های لاستیک فشار قوی(فایر هوزریل) دارای مقاومت بالا می باشد و در زمان استفاده می توان بطول مورد نیاز از آن استفاده نمود و در زمان استفاده دچار شکستکی، خم خوردگی در طول مسیر نمی گردد.
۱۳- کاشف دودی:
حسگر مورد استفاده در سیستم کشف و اعلام حریق با قابلیت تشخیص دود و با بهره گیری از دو مکانیزم نور یا یونیزاسیون در هنگام حریق می باشد.
۱۴- کاشف حرارتی:
حسگر مورد استفاده در سیستم کشف و اعلام حریق با قابلیت تشخیص حرارت و با بهره گیری از دو مکانیزم ثابت یا افزایشی در هنگام وقوع حریق می باشد.
۱۵- کاشف ترکیبی:
حسگرهایی با قابلیت تشخیص دود و حرارت در هنگام حریق می باشند.
۱۶- خاموش کننده های آتش نشانی قابل حمل (دستی):
وسیله قابل حمل محتوی یک عامل اطفاء کننده که تحت فشار بوده و جهت فرو نشاندن یا اطفاء حریق در لحظات اولیه بکار می رود.
۱۷- اتاق آتش نشانی:
اتاقی به ابعاد حداقل ۲x33  و دارای دیوارهای با مقاومت دو ساعت به بالا در برابر حریق که دارای درب دود بند بوده و در مکانی ایمن در نظر گرفته شده و دسترسی به آن برای مسئول ایمنی تصرف و پرسنل آتش نشانی بسادگی امکان پذیر می باشد (ترجیحا در طبقه همکف و نزدیک ورودی). لازم بذکراست احداث این اتاق درساختمانهای بلند با ضوابط ویژه (طبق تعریف مبحث سوم مقررات ملی اجباری بوده و پنل مرکزی سیستم کشف و اعلام حریق باید دراین مکان تعبیه گردد. همچنین حضور دائم مسئول ایمنی در این اتاق ضروریست.
درسایر ساختمانها می توان پنل فوق را در محل قابل دسترس عموم و یا اتاق نگهبانی (محلی که حضور افراد بصورت دائم درآن امکان پذیر باشد) تعبیه گردد.

الف: ضوابط ایمنی محوطه و محوطه سازی:
۱۱-    در هر کارگاه ساختمانی مالک یا مسئول ساختمان موظف است اقدامات و تمهیدات لازم بمنظور حفظ ایمنی عمومی با توجه به ضوابط فنی بشرح ذیل را فراهم آورد:
۱-۱-    تدارک و فراهم آوردن روشنایی کافی در فضاهای محل فعالیت.
۱-۲-    محصور نمودن کارگاه بویژه اطراف دیوارهای خالی، گودالها و محلهای خاکبرداری شده بوسیله تخته یا قالب فلزی رنگ آمیزی شده.
۱-۳-    استقرار و نصب انواع تابلوهای هشدار دهنده و بازدارنده (از نوع استاندارد) در تمامی نقاط کارگاه الزامیست.
۱-۴۴-    دپو مصالح می بایست در داخل کارگاه و یا نزدیکترین مکان مناسب صورت گیرد و محل دپو ضایعات و مصالح با رعایت ساعات خلوت و با هماهنگی سازمانهای ذیربط انجام پذیرد.
۱-۵۵-    در صورت لزوم به مسدود نمودن یا اشغال قسمتی از معابر عمومی بمنظور دپو مصالح علاوه بر نصب علائم هشدار دهنده مورد نیاز (از نوع استاندارد) و اخذ مجوز از مراجع ذیصلاح و نصب چراغ چشمک زن الزامی میباشد.
۱-۶۶-    در محل معابر عمومی انجام هر گونه عملیات جوشکاری، برشکاری و تخلیه آهن آلات به هیچ وجه مجاز نمی باشد و می بایست انجام اینگونه فعالیتها در مکان مناسب دیگری که فاقد خطرات جانبی باشد صورت گرفته و سپس مصالح مزبور به محل کار انتقال یابد.
۲۲-    در ساختمانهای در حال احداث و یا دردست تعمیر مشرف به معابر عمومی و گذرها که بنحوی خطر سقوط مصالح و اشیاء بر روی عابرین وجود دارد، می بایست مسیر عبور عابرین مسدود و یا با استفاده از داربستهای فلزی مقاوم، راهروهای سرپوشیده مقاومی (مسقف) بصورت موقت با در نظر گرفتن عرض پیاده رو و ارتفاع مناسب ساخته شود، سقف مذکور می بایست تحمل بار و فشار ناشی از سقوط اشیاء و اجسام را داشته باشد .ضمنا دارای روشنایی مناسب در طول مدت شبانه روز باشد.
۳-    بمنظور جلوگیری از خطر برق گرفتگی ناشی از عوامل مختلف می بایست تمهیدات لازم و ضروری جهت عایق کاری تابلوهای برق موجود بعمل آید.
۴۴-    از پخت قیر در معابر عمومی به سبب جلوگیری از بروز حوادث ناگوار احتمالی جدا خوداری بعمل آید و در مقابل ازعایق های مناسب دیگری که بدین منظور ساخته شده استفاده گردد.
۵-    احداث زیرزمین، انباری، چاه فاضلاب، دیوار حائل زیرزمین و…  در زیر گذرگاههای عمومی ممنوع می باشد.
۶۶-    پیشنهاد می گردد حتی المقدور از فضای پیرامون بلوکهای مجتمع های مسکونی بعنوان پارکینگ یا فضای سبز استفاده نگردد. در غیر این صورت اختصاص فضاهایی به ابعاد ۵x10 جهت استقرار خودروهای امداد رسانی در مجاورت مسیرهای خروج با تامین دسترسی مناسب ضروریست.
۷۷-    زمین محوطه مجتمع های مسکونی و یا سقف زیرزمینی که مسیر حرکت و یا توقف خودروها قرار دارد، می بایست مقاومت لازم برای تحمل وزن ماشینهای آتش نشانی در حین عملیات را داشته و دچار نشست یا ریزش نگردد.
۸-    جهت بازشوی درب ورودی به محوطه اعم از درب ماشین رو یا عابر می بایست به سمت داخل محوطه بوده و عرض درب ماشین رو حداقل ۴۴ متر و فاقد پروفیل بالای درب یا سردرب باشد.
۹-    حداقل عرض مورد نیاز معبر برای عبور خودروهای سنگین آتش نشانی ۴۴ متر و عرض لازم جهت استقرار خودروهای سنگین (نردبان) هنگام عملیات ۹ متر می باشد. ضمنا حداقل فضای لازم برای انواع چرخشهای خودرو سنگین آتش نشانی به شرح ذیل می باشد:
۱۰-    رعایت مبحث ۱۲ مقرارت ملی ساختمان و دستورالعمل های تدوین شده توسط وزارت کار و اموراجتماعی در این خصوص الزامی میباشد.

ب : ضوابط مربوط به تاسیسات و طراحی موتور خانه:
۱-    عبور لوله های تاسیساتی از محل درز انقطاع اکیدا” ممنوع می باشد.
۲۲-    توصیه می گردد از قرار دادن بارها و تاسیسات سنگین در طبقات فوقانی خودداری گردد. تا مرکز جرم ساختمان در پائین ترین سطح ممکن قرار گیرد.
۳-    دودکشها و بادگیرهای ساخته شده از مصالح بنایی و اجزاء مشابه نباید بلندتر از ۱۵۰ سانتیمتر از کف بام باشد.
۴۴-    تعبیه کلیه تاسیسات حرارتی و برودتی در فضاهای مشرف به معابر مجاز نمی باشد، و این امر می بایست در مکان هایی که به دور از مسیر تردد عموم است طراحی و اجراء گردد.
۵-    در بناهایی که نیاز به طرح تاسیسات دارند نصب برق گیر و اتصال به زمین آن طبق ضوابط و قوانین الزامیست.
۶-    برای هر یک از وسایل گازسوز گرمایشی در نظر گرفتن لوله دودکش مناسب و مستقل و نصب کلاهک ایمنی ترجیحا از نوع H الزامیست.
۷۷-    ورودی سیستم لوله کشی گاز به درون هر یک از واحدهای مسکونی، تجاری و….  می بایست مجهز به یک عدد شیر کنترل بمنظور قطع گاز در مواقع اضطراری باشد.
۸۸-    سیستم لوله کشی گاز ساختمان می بایست توسط شرکت گاز مورد تائید قرار گیرد .ضمنا کلیه دستگاههای گازسوز می بایست به شیرکنترل و وسایل گرمایشی (شومینه ، بخاری ، آبگرمکن و…) به ترموکوپل مجهز گردند.
۹۹-    بهترین موقعیت برای احداث موتورخانه ها، استقرار آنها در خارج از بنای اصلی یا در مجاورت یکی از جداره های خارجی ساختمان است، بنحویکه موتورخانه از طریق پنجره به هوای آزاد راه یافته و از آن طریق تهویه طبیعی نیز داشته باشد.
۱۰۰-    موتورخانه های واقع در داخل بنا فقط می بایست در طبقه همکف (تراز خروج) یا یک طبقه پائین تر از آن( زیرزمین اول) طراحی و اجراء شوند. و چنانچه در زیرزمین -۱ مستقر باشند می بایست امکان تهویه طبیعی در آنها مطابق بندهای ذیل اجراء گردد:
۱۰-۱۱-    در هر موتورخانه برای انجام تهویه طبیعی ، می بایست در قسمت بالا و پائین دیوار خارجی آن دو دریچه یا پنجره، هر یک با سطح مفیدی معادل ۲۰ سانتیمتر مربع به ازای هر ۰۰۰،۱۰ BTU در ساعت از کل ظرفیت حرارتی موتورخانه در نظر گرفته شود. این دریچه یا پنجره ها باید بطور مستقیم به فضای آزاد راه داشته و همیشه باز باشند.
۱۰-۲۲-    هر وسیله حرراتی باید از طریق لوله و اتصالات کاملا درز بندی شده به یک دودکش یا تهویه سالم ، بدون درز و شکستگی بطور مستقل و مختص بخود وصل گردند.
۱۰-۳-    در مواردی که گنجایش منبع ذخیره سوخت از ۲۲۰۰ لیتر تجاوز کند (موتورخانه های با سوخت مایع) باید ازطریق یک لوله فلزی به هوای آزاد و به بیرون ارتباط یافته و تهویه شود.
۱۰-۴-    لوله تهویه منبع سوخت باید در بالاترین قسمت منبع به آن متصل شده و حداکثر ۵/۲۲ سانتیمتر به درون مخزن وارد گردیده و بطور کامل درز بندی شود.

۱۱-    موتورخانه ها نمی بایست در مجاورت فضاهای خواب یا فضاهایی که احتمال خوابیدن در آنها وجود دارد، واقع شوند.
۱۲۲-    موتورخانه ها باید درمحلهایی از بنا طراحی و اجراء شوند که برای دستیابی به هیچ یک از سایر فضاهای ساختمان و نیز برای خروج از بنا (عادی واضطراری) نیازی به عبور از درون موتورخانه نباشد. همچنین درب ورودی موتورخانه نباید در مسیر راه خروج واقع شود.
۱۳-    در هر موتورخانه علاوه بر تعبیه پنجره جهت تهویه طبیعی، می بایست ازتهویه الکتریکی (از نوع ضدجرقه) متناسب با حجم محیط نیز استفاده نمود.
۱۴-    نصب کاشفهای نشت گاز شهری در قسمت تاسیسات برای موتورخانه های با سوخت گاز شهری الزامیست.
۱۵۵-    طول و عرض موتورخانه می بایست متناسب با ظرفیت حرارتی و نحوه استقرار دستگاهها باشد تا امکان عملکرد صحیح تمام تاسیسات و تجهیزات با توجه به اندازه و رعایت حریم های ایمنی متعلق به هر یک از دستگاهها را تامین نماید.
۱۶-    دیوارها، سقف و کف موتورخانه از نوع مقاوم در برابر حریق اجراء و از ایجاد روزنه در سقف خودداری گردد. (استاندارد ملی ایران  شماره ۸۲۹۹)
۱۷۷-    ترکیب تصرفات در موتورخانه ها مجاز نمی باشد و فضای موجود در موتور خانه به هیچ عنوان نباید برای منظورهای دیگری مانند انباری ، رختشویخانه ، ذخیره سازی مایعات قابل اشتعال و….. استفاده گردد.
۱۸۸-    محل موتورخانه در مجتمع های بزرگ مسکونی و ساختمانهای مشمول این ضوابط باید دارای دو درب به فضای باز و بطور جداگانه بوده، بنحوی که اگر یکی از آنها به هر دلیل مسدود گردید درب دوم قابل استفاده باشد.
۱۹۹-    درصورتی که سوخت تاسیسات توسط نفت گاز (گازوئیل) تامین می شود، لازم است مخازن در محلی دور از تاسیسات درون زمین با توجه به معیارهای فنی دفن و توسط لوله کشی به محل مصرف هدایت شود و درصورتیکه محل مناسبی در محوطه وجود نداشته باشد و مخازن می بایست بلااجبار  در موتورخانه قرار داده شوند، می بایست محل استقرار مخازن جدا در نظرگرفته شود و توسط دیواری با ساختار بتون مسلح به ضخامت حداقل ۳۰ سانتیمتر از سایر قسمتهای موتورخانه تفکیک گردد.
۲۰-    جهت فروکش کردن موادسوختی  (گازوئیل) لازم است محل دفن منبع سوخت مجهز به یک حلقه چاه متناسب با ظرفیت مخزن باشد.
۲۱-    موتورخانه می بایست به راه آب فاضلاب مجهز باشد.
۲۲-    درصورتی که سوخت موتورخانه از طریق گاز تامین می گردد ، می بایست دستورالعملهای شرکت ملی گاز ایران به مورد اجراء گذاشته شود.
۲۳۳-    سیستم برق محل بصورت توکار و یا از داخل لوله های فلزی عبورداده شود و کلیه تجهیزات الکتریکی در موتورخانه از نوع ضدجرقه انتخاب و نصب گردد.
۲۴-    حداقل یک دستگاه خاموش کننده پودرگاز ۱۲ کیلوگرمی در بیرون درب ورودی به موتورخانه در ارتفاع ۱۱۰۰ سانتیمتری از کف و بر روی دیوار نصب گردد.
۲۵-    لوله انتقال دود می بایست حداقل ۶۰ سانتیمتر بالاتر از دیوار جان پناه بام اجراء گردد و به کلاهک مناسب (از نوع H ) تجهیز گردد.
۲۶۶-    نقشه های اطلاعاتی موتورخانه که مسیر اصلی خطوط انتقال سوخت و چگونگی دستیابی به شیرهای قطع سوخت و آب و همچنین مسیر سیستم برق و کلیدهای موتورخانه را بوضوح نشان می دهد ، می بایست بر روی دیوار موتورخانه (بصورت قاب شده) و نیز در مکان دیگری (ترجیحا اتاق کنترل یا فرمان) که در مواقع اضطراری کاملا در معرض دسترس باشد نصب گردد.
۲۷-    طراحی و اجرای دستگاه اعلام خطر گاز منواکسید کربن (COO) در موتورخانه الزامیست ، این سیستم میبایست به سیستم مرکزی (پنل مرکزی) کشف و اعلام حریق متصل باشد.
۲۸-    دربهای ورودی موتورخانه و تاسیسات از نوع فلزی مقاوم در برابر حریق بدون شیشه خور و دارای آستانه با مصالح مقاوم به ارتفاع حداقل۱۵cmm  از کف تمام شده باشد.
۲۹-    تابلو برق منازل مجاور درب اصلی واحد در نظر گرفته شود و به فیوزهای مینیاتوری مستقل برای هر قسمت مجهز باشد.
۳۰-    استفاده از دریچه های مشبک درنما بعنوان دودکش وسایل گازسوز اکیدا ممنوع میباشد.
۳۱-    رعایت مباحث ۱۳ و ۱۴ مقرارت ملی ساختمان دراین خصوص الزامیست.

پ : ضوابط ایمنی در اجرای آسانسور و پله های برقی:
۱۱-    طراحی و اجرای آسانسور در داخل دوربندی پلکانها ممنوع می باشد ، همچنین درب آسانسورها نباید در مسیر راه خروج (ازیک پلکان به پلکان دیگر) باز شود.
۲۲-    ضروریست ایستگاه مشترک پلکان و آسانسور در پارکینگ و سایر طبقات بمنظور جلوگیری از ورود دود و گازهای سمی ناشی از حریق به دستگاه پلکان و آسانسور، توسط مصالح مقاوم در برابر حریق و دود دور بندی گردد. (برابر کروکی ذیل)

۳-    دیوارهای جانبی آسانسور، خود ایستا و مقاوم در برابر حریق اجراء گردد.
۴۴-    استفاده از داکت آسانسور جهت عبور لوله های آب ، گاز ، کابلهای برق ، فاضلاب و هر گونه روزنه و دریچه به چاه آسانسور به غیر از درب ورودی به چاه غیرمجاز می باشد.
۵-    موتورخانه آسانسور باید دارای اتاق مستقل با درب مجهز به قفل سوئیچی و پنجره باشد .ضمنا بر روی درب آن پنجره مشبک فلزی ۲x22 سانتیمتر باشد.
۶-    در نظرگرفتن سیستم ارتینگ برای آسانسور الزامیست.
۷-    نصب کفپوش لاستیکی به ضخامت حداقل ۶ میلیمتر و به ابعاد مناسب بصورت ثابت مقابل تابلو کنترل آسانسور ضروریست.
۸-    دستورالعمل نحوه عملکرد سیستم آسانسور در اتاقک نصب گردد.
۹۹-    کابل تغذیه برق آسانسور می بایست مستقل باشد تا چنانچه بر اثر بروز هر گونه حادثه احتمالی و قطع جریان برق قسمتهای مختلف ، سیستم برق آسانسور همچنان برقرار و فعال باشد.
۱۰-    طراحی و اجرای سیستم کشف و اعلام حریق از نوع دستی و اتوماتیک با تجهیزات سمعی و بصری در اتاقک آسانسور الزامیست.
۱۱-    نصب علائم ایمنی بمنظور پیشگیری از سقوط افراد به داخل چاه آسانسور و پله برقی ضرروی می باشد.
۱۲۲-    نصب علائم راهنمای آسانسور و پله برقی در مکانهای مناسب بنحویکه در تمامی ساعات شبانه روز و با قطع برق بسهولت قابل رویت و تشخیص باشد.
۱۳۳-    در صورتیکه سیستم کشف و اعلام حریق در پیرامون پله برقی تعبیه شده باشد ، باید بنحوی به سیستم کنترل پله برقی مرتبط و متصل گردد تا هنگام عملکرد این سیستم پله برقی هم جهت با ورود افراد به مجموعه متوقف شده و پله برقی در جهت تخلیه افراد از ساختمان حرکت نماید.
۱۴۴-    آسانسورها و پله های برقی می بایست علاوه بر اتصال به شبکه برق شهری به ژنراتور برق اضطراری نیز متصل گردند تا درصورت قطع برق از شبکه شهری، ژنراتور برق مورد نیاز آسانسورها و پله های برقی را تامین نماید.
۱۵۵-    فضای موتورخانه آسانسور می بایست به اندازه ایی در نظر گرفته شده باشد که امکان جای دادن کلیه تجهیزات مربوط به آسانسور و همچنین تردد ایمن افراد مسئول جهت تعمیرات احتمالی را دارا باشد.
۱۶-    استفاده از دیوارهای کاذب یا غیر مقاوم در برابر حریق جهت ساخت اتاقک آسانسور اکیدا ممنوع می باشد.
۱۷۷-    استفاده از آسانسور حمل خودرو در پارکینگهای زیرزمین (یک طبقه زیر همکف) با رعایت ضوابط مبحث سوم مقررات ملی ساختمان مربوط به راههای خروج برای افراد پیاده بلامانع است. ولی درصورتیکه پارکینگ بیش از یک طبقه زیر همکف را اشغال نماید، طبقات بالایی نمی توانند کاربری دیگری غیر از پارکینگ داشته باشند. ضمنا رعایت ضوابط مربوط به مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان دراین خصوص الزامی می باشد.
۱۸۸-    اخذ گواهی ایمنی کیفیت از شرکت بازرسی و کنترل کیفیت یا مراجع ذیصلاح به هنگام اتمام کار ضروریست و ارائه تصویر گواهی اخذ شده به سازمان جهت ثبت در سوابق الزامیست.
۱۹-    رعایت مبحث ۱۵ مقرارت ملی ساختمان در این خصوص الزامی می باشد.

ت:  ضوابط مربوط به استفاده از نمای شیشه ای و یا سنگ ، جان پناه و نورگیرها:
۱۱-    استفاده از نمای شیشه ای درصورت استفاده از شیشه های سکوریت با نوار دور شیشه یا مواد قابل انعطاف ترجیحا در اشکال منظم بصورتیکه نمای شیشه ای از بر ساختمان پیش آمدگی نداشته باشد و همچنین درصورت تعبیه حفاظ و آستانه بمنظور ریزش در سقف همکف ، مجاز می باشد.
۲-    از داخل ساختمان پشت به نمای شیشه از کف تمام شده در هر طبقه جان پناه با مصالح مقاوم به ارتفاع ۸۰ سانتیمتر اجراء گردد.
۳۳-    استفاده از کوپل طلق دار به جای شیشه در قسمت نورگیر پشت بام ضروریست و در صورت استفاده از شیشه ، تعبیه آستانه ریزش با قاب فلزی مقاوم در زیر شیشه های نورگیر ساختمان الزامی می باشد.
۴-    در صورتیکه سنگها بصورت پلاک قائم نصب شوند باید با تعبیه اسکوپ و یا مهار مناسب دیگری ازجدا شدن و فروریختن آنها جلوگیری شود.
۵۵-    اعضاء و قطعات غیر سازه ای بخصوص قطعات نما و شیشه ها بگونه ای طراحی و اجراء گردند که در هنگام حوادث از سازه جدا نشده و با فروریختن خود باعث بروز خسارات و حوادث ناگوار جانی نگردند.
۶-    هر سه متر ارتفاع سنگ کاری نما بر روی یک نبشی قرار گرفته و بصورت کامل نیز اسکوپ گردد.
۷-    سنگهای روی درپوش کامل رولپلاک گردند.
۸-    ارتفاع جان پناه اطراف بامها، بالکنها، تراسها، پله ها، پرتگاهها از کف تمام شده در صورتیکه ضخامت دیوار آنها ۱۰ و ۲۰۰ سانتیمتر باشد ، نباید به ترتیب از ۵۰ و ۹۰ سانتیمتر تجاوز نماید. در صورت تجاوز ارتفاع از حدود فوق الذکر جان پناه باید توسط عناصر قائم فولادی و یا بتون آرمه نگهداری شده و در کف بام یا بالکن گیر داده شوند.
۹-    جان پناه نرده ای بگونه ای اجراء گردد که نرده های آن بصورت عمودی بوده و حداکثر فاصله بین آنها ۱۰۰ سانتیمتر باشد .استفاده از اشیاء تیز و برنده بعنوان حفاظ و جان پناه مجاز نمی باشد.
۱۰-    ارتفاع نرده راه پله نباید از ۷۵ سانتیمتر کمتر و از ۸۵ سانتیمتر بیشتر باشد.
۱۱-    زیر پنجره نورگیر دستگاه پلکان به ارتفاع ۸۰۰ سانتیمتر با مصالح ساختمانی اجراء گردد . در صورت استفاده از نمای شیشه ای رعایت بند (د) ضوابط مربوط به نمای شیشه و سنگ الزامیست.
۱۲-    رعایت بند ۱۱-۲ آئین نامه ۲۸۰۰ در خصوص قطعات نما و سایر قطعات غیرسازه ای متصل به ساختمان الزامیست.

ث: ضوابط طراحی پله عمومی و پله فرار (اضطراری) و راههای خروج:
۱۱-    پله اضطراری می بایست تا پشت بام آخرین طبقه ادامه داشته و مجهز به درب بازشو مقاوم در برابر حریق بطرف پشت بوده و دارای قفل و دستگیره همانند درب طبقات باشد.
۲-    در پله اضطراری باید از نور طبیعی بعنوان روشنایی استفاده شود و علاوه بر آن می بایست مجهز به برق شهری و برق اضطراری نیز باشد.
۳۳-    نصب تابلوهای راهنمای شماره طبقات ، دسترسی ها و راههای خروج عادی و اضطراری و همچنین علائم هشدار دهنده و باز دارنده از نوع استاندارد و مناسب به همراه نشانه های تصویری و نوارهای راهنمای شب تاب ، در طول مسیرها و مکانها الزامیست.
۴۴-    قفل و دستگیره درب طبقه همکف مشرف به فضای باز می بایست در طرف پلکان نصب و بازشوی درب بطرف فضای بیرون منظور گردد استفاده از دربهای گردان و کشویی برای این منظور اکیدا ممنوع می باشد.
۵-    درب پله ها می بایست بگونه ای طراحی و اجراء گردد که مانع عبور اشغال کنندگان در پاگردها نشود.
۶-    حداکثر طول مجاز راهروهای بن بست در قسمت انباریها ۱۰۰ متر بوده و مسیرهای بطول بیشتر از این مقدار می بایست به شکل یک راه ورودی و یک راه خروجی در نظر گرفته شود.
۷-    توصیه می گردد در قسمت ایستگاه مشترک واحدها و در طبقات بین راهرو و ورودیهای مشترک از درب مقاوم در برابر حریق بهره گیری گردد.
۸-    در مجتمع های مسکونی می بایست بمنظور پیشگیری از بروز حوادث درب عبور خودروها از درب عابرین مجزا باشد.
۹۹-    استفاده ترکیبی درکاربری های مختلف درمجتمع های مسکونی (تجاری مسکونی، اداری مسکونی و …) بدون درنظر گرفتن مسیرهای مجزا برای هر کاربری بمنظور پیشگیری از بروز هر گونه حادثه احتمالی ممنوع می باشد.

ج: ضوابط مربوط به طراحی سیستم آب آتش نشانی :
۱-    سیستم تر:
۱-۱-    در هر قسمت از ساختمان طراحی سیستم آب آتش نشانی می بایست بنحوی باشد که با استفاده از هر یک از جعبه های FF در هر قسمت از ساختمان بوستر پمپهای مختص این سیستم بصورت اتوماتیک بکار افتاده و آب مورد نیاز در سرنازلها را تامین نماید.
۱-۲-    ساختمانهای مشمول این دستورالعمل ، نیاز به طراحی و اجرای سیستم آب آتش نشانی (سیستم تر) دارند .
۱-۳-    متعلقات جعبه F شامل شیر فلکه و کوپلینگ ۱/۵ اینچ، شیلنگ لاستیکی فشار قوی به قطر ¾ اینچ و سرلوله سه حالته می باشد.
۱-۴-    حداکثر فاصله دو جعبه دریک طبقه ۴۰ متر میباشد.
۱-۵-    حداقل طول شیلنگ مورد استفاده درجعبه های F،  ۲۰متر می باشد.
۱-۶۶-    طول شیلنگ لاستیکی مخصوص جعبه های می بایست بگونه ای انتخاب و نصب گردد که تمامی زوایای هریک از واحدها را بصورت کامل و صد درصد پوشش دهد.
۱-۷-    محل نصب جعبه های F در قسمت عمومی ساختمان (لابی) یا پاگرد طبقات می باشد. ضمنا خاطر نشان می سازد جعبه های FF نمی بایست در مجاورت تابلوهای برق و پشت دربها و محلهایی که احتمال ایجاد موانع در مقابل آن وجود دارد نصب گردد.
۱-۸-    قطر لوله اصلی این سیستم حداقل ۲/۵ اینچ و ارتفاع جعبه های F  ازکف تمام شده ۱۲۰ سانتیمتر می باشد.
۱-۹۹-    بوستر پمپهای آتش نشانی علاوه بر اتصال به شبکه برق شهری می بایست به ژنراتور برق اضطراری نیز متصل گردند تا در صورت قطع برق از شبکه شهری، ژنراتور برق اضطراری در کمترین زمان ممکن(حداکثر ۴ ثانیه) بصورت اتوماتیک بکار افتاده و آب مورد نیاز در سر نازلها را فراهم نماید.
۱-۱۰-    امتداد لوله اصلی آب آتشنشانی می بایست از منبع ذخیره آب مختص به این سسیستم تا آخرین جعبه امتداد داشته باشد.
۱-۱۱-    منبع ذخیره آب آتش نشانی می بایست حداقل پاسخگوی ۳۰۰ دقیقه آب مورد نیاز مجموعه باشد( با درنظر گرفتن این نکته که امکان استفاده همزمان از دو جعبه F وجود دارد).
۱-۱۲۲-    در خصوص کاربری های خاص، بیمارستانها، فراهنگسراها و سینماها، پارکینگهای طبقاتی و … سیستمهای مورد نیاز پس از طراحی و ارائه نقشه های مربوطه به سازمان، بررسی و اعلام نظر می گردد.

جدول مشخصات سیستم آب آتش نشانی:

۲-    سیستم لوله کشی خشک آتش نشانی:
۲-۱-    قطرلوله خشک نباید از ۲/۵ اینچ کمتر باشد و می بایست به درون تمامی جعبه های F امتداد یابد.
۲-۲-    لوله خشک میبایست درون جعبه های F به کوپلینگ و شیرفلکه ۱/۵ اینچ مجهز گردند.
۲-۳-    لوله خشک در قسمت همکف محل استقرار خودروهای آتش نشانی (مجاور دسترسی ها) می بایست به شیرفلکه یکطرفه و کوپلینگ۲/۵۵  اینچ مجهز گردد.
۲-۴-    لوله و کلیه اتصالات آن می بایست با رنگ زرد رنگ آمیزی شده تا بوضوح مشخص و قابل رویت باشد.
تبصره :
استفاده ترکیبی ازسیستم تر و خشک با طراحی و اجرای شیر یکطرفه در بین مسیر منبع و لوله اصلی امکان پذیر می باشد.
۳-    شبکه بارنده خودکار (آب افشان)
۳-۱۱-    این سیستم می بایست به نحوی طراحی گردد که پوشش کامل برای تمامی محلهای پارک خودرو تائید شده فراهم گردد (ترجیحاً بر روی هر پارکینگ یک آب افشان)
۳-۲-    در صورتی که اجرای شبکه بارنده برای تمامی فضا الزامی باشد ، ضروریست نسبت به طراحی این شبکه با منظور نمودن شعاع پوشش ۲/۵۵ متر بنحوی که پوشش صد در صد محیط تامین گردد ، اقدام شود.

چ : سیستم کشف و اعلام حریق :
به لحاظ اطلاع بموقع از وقوع حریق و تسریع در عملیات اطفایی، طراحی و اجرای اصولی سیستمهای کشف و اعلام حریق از نوع دستی و اتوماتیک استاندارد و متناسب با نوع کاربری، درآگاهی بموقع از خطر موثر بوده و پیش از رسیدن محیط به لحظه بحرانی فرصت لازم برای عملیات مبارزه با آتش سوزی را فراهم می نماید. لذا تجهیز کلیه قسمتها در ساختمانهای مشمول این دستورالعمل به این سیستم بنحویکه پوشش صددرصد محیط را فراهم نماید الزامیست و در این راستا رعایت نکات ذیل ضروری می باشد :
۱-    هر ناحیه از حریق می باسیت منطقه بندی و به یک Zone متصل گردیده، و علاوه بر آن موارد ذیل رعایت گردد:
۱-۱-    اگر کل مساحت کف ساختمان ۳۰۰۰ متر مربع یا کمتر است می توان آنرا یک زون فرض کرد.
۱-۲-    حداکثر مساحت یک زون در یک طبقه نباید بیشتر از ۲۰۰۰ متر مربع باشد.
۱-۳-    حداکثر مسافتی که یک فرد در داخل یک زون حرکت می کند تا محل دقیق حریق را رویت نماید نمی بایست بیشتر از ۳۰ متر باشد.
۱-۴-    درمواردی که یک ساختمان دارای تصرفهای گوناگونی است، هر نوع تصرف باید بعنوان یک زون جداگانه تلقی گردد.
۱-۵-    یک زون نباید بیشتر از یک طبقه را شامل گردد.
۱-۶۶-    در مکانهایی که پله اضطراری و یا راه فرار در پشت یک بخش قرار گرفته که آن بخش و راه فرار در یک منطقه ازحریق قرار دارند، می بایست راه پله یک زون مجزا در نظر گرفته شود.
۱-۷-    اگر یک زون قسمتهای مختلفی را پوشش می دهد، در چنین شرایطی شروع زونهای دیگر در انتهای دیوار هر زون درنظر گر فته شود.
۲-    در فضاهای خالی که کمتر از ۸۰۰ سانتی متر ارتفاع دارند ، تنها در صورتی کاشف اعلام حریق قرار می گیرد که احتمال گسترش شدید آتش سوزی وجود دارد.
۳-    محل خالی(سقف کاذب یا از این قبیل) که بیش از ۸۰ سانتی متر ارتفاع دارند ، نصب کاشف اعلام حریق ضروری است .
۴-    نصب کاشف های اعلام حریق در تمامی فضاهای مهم ساختمان مانند (اتاق خواب ، هال و پذیرایی و…) بصورت جداگانه الزامی است.
۵-    حداکثر فاصله دسترسی افراد در هر منطقه با شستی اعلام حریق ۳۰۰ متر و در مجتمع های مسکونی، ساختمانهای مشمول این دستورالعمل، طراحی و اجرای یک دستگاه شستی اعلام حریق در پاگرد طبقات به همراه تجهیزات سمعی و بصری مناسب الزامیست. ضمنا تمامی شستی ها می بایست همشکل و هم رنگ باشند.
۶-    ارتفاع نصب شستی های اعلام حریق از کف تمام شده حداقل ۱۱۰ و حداکثر ۱۴۰ سانتیمتر می باشد.
۷-    کلیه کاشفها می بایست تابع یکی از استانداردهای معتبر جهانی یا استاندارد ملی ایران  ۳۷۰۶۶باشند ضمنا ارسال کلیه مشخصات این سیستم به سازمان الزامیست.
۸-    تعداد لوازم هشداردهنده در یک محیط باید بنحوی طراحی گردد که صدای مورد نیاز را در هر یک از قسمتهای ساختمان ایجاد نماید.
۹-    پنل مرکزی می بایست در مکانی طراحی و اجراء گردد که ریسک حریق کمتری داشته و حضور افراد بصورت دائم و شبانه روز در آن میسر باشد.
۱۰-    ضروریست محل نصب مرکز کنترل اعلام حریق به کاشف، شستی و آژیر مجهز گردد.
۱۱-    ضروریست نحوه کارکرد و عملکرد پنل مرکزی بصورت قاب شده و خوانا در کنار آن بر روی دیوار نصب گردد.
۱۲-    حداکثر فاصله افقی بین هر نقطه داخل فضاهای پوششی دتکتورها باید بشرح ذیل باشد:
الف) دتکتورهای حرارتی  ۵/۳۰ متر (حداکثر پوشش برای هر دتکتور ۵۰ متر مربع)
ب) دتکتورهای دودی  ۷/۵۰ متر (حداکثر پوشش برای هر دتکتور ۱۰۰ متر مربع)
۱۳۳- این سیستم می بایست باید بصورت دوره ای و منظم توسط کارشناسان متخصص بازدید و سرویس گردد تا همواره دارای کارایی مطلوب و مناسب باشد.

ح:  خاموش کننده های دستی :
۱-    در پاگرد طبقات مجتمع های مسکونی نصب یکدستگاه خاموش کننده پودرگاز ۶ و یک دستگاه گاز کربنیک (CO2) 4 کیلوگرمی در ارتفاع  ۱۱۰ سانتیمتری از کف بر روی دیوار بگونه ای که بسادگی قابل رویت و دسترس باشد، نصب گردد.
۲-    حداکثر فاصله افراد با خاموش کننده های آتش نشانی ۲۰ متر می باشد.
۳-    خاموش کننده های آتش نشانی می بایست با انجام سرویس مقرری، دارای کارایی مطلوب و مطمئن باشند.

۴۴-    بمنظور هدایت و سهولت در امر دسترسی افراد به لوازم و تجهیزات آتش نشانی، نصب تابلوهای راهنما و از نوع استاندارد به همراه نشانه های تصویری در مکانهای مناسب بنحوی که بسادگی قابل رویت باشد ضروری می باشد.

 

منابع:
پایگاه اینترنتی ساتین

سایت جامع آتش نشانی ایران

خبرگزاری های رسمی ایران مجله دوران.

پرش به بالا منوچهر کهن. خاطرات حاخام یدیدیا شوفط.

ویرایش دوم. چاپ دیزاین پرینتینگ. لس آنجلس: بنیاد فرهنگی حاخام یدیدیا شوفط، ۲۰۰۱.

بانک اطلاعات صنعت ساختمان ایران وب سایت تهران سازان
WWW.TEHRANSAZAN.COM

 


نظرات